Belgische werknemers hebben steeds meer het gevoel slachtoffer te zijn van grensoverschrijdend gedrag. Dit blijkt uit het nieuwe onderzoek van HR-dienstverlener Securex bij 1.500 werknemers in België. Deze bevraging werd afgenomen vlak na de #MeToo-periode.

Grensoverschrijdend gedrag kan slaan op pesten, ongewenst seksueel gedrag, agressie en discriminatie. Het zijn specifieke vormen van psychosociale belasting die schadelijke gevolgen hebben voor de lichamelijke en/of psychische gezondheid van de medewerkers.

Perceptie van pestgedrag blijft stijgen

17% van de werknemers voelt zich slachtoffer van pestgedrag, een toename van 14% op een jaar tijd. In minder dan de helft (45%) van de gevallen wordt met de vinger gewezen naar de leidinggevende, in 32% is dat een collega, in 16% een groep collega’s en in 7% een externe persoon.

De leidinggevende wordt steeds minder gezien als verantwoordelijke (daling met 16% van 54% naar 45%). Hij of zij wordt wel verantwoordelijk gesteld voor het feit dat de situatie niet wordt aangepakt. Daarom is een goede opvolging, begeleiding en ondersteuning van leidinggevenden cruciaal. Zo kunnen ze beter reageren op elke vorm van grensoverschrijdend gedrag.

Wanneer spreken we van pesten op het werk?

Pesten is elk onregelmatig, maar dikwijls terugkerend gedrag (woorden, bedreigingen, handelingen) dat de persoonlijkheid, de waardigheid of de fysieke of psychische integriteit van een persoon aantast. Dit creëert voor het slachtoffer een bedreigende, vijandige, beledigende, vernederende of kwetsende werkomgeving.

Wat moet je als werkgever doen?

Geweld en pesterijen op het werk maken deel uit van de psychosociale risico’s op het werk. De werkgever moet maatregelen treffen om die risico’s te voorkomen en om de schade ervan te voorkomen en te beperken. Daarnaast moet de werkgever een interne of externe vertrouwenspersonen aanstellen en binnen het bedrijf een interne procedure opzetten, die ervoor zorgt dat het slachtoffer wordt opgevangen, raad ontvangt, en een snelle en onpartijdige tussenkomst geniet.

Hoe pestgedrag aanpakken?

Wat je kan doen als werkgever om pestgedrag te voorkomen of hoe kan je er zo goed mogelijk mee omgaan.

1. Zorg voor een open bedrijfscultuur

Creëer in de eerste plaats een klimaat waar grensoverschrijdend gedrag geen of zo weinig mogelijk kans maakt. Vaak start een conflict met een meningsverschil waar te weinig over gecommuniceerd wordt. Streef daarom naar een open cultuur waar mensen in dialoog kunnen gaan met elkaar, waar geluisterd wordt, waar gezocht wordt naar oplossingen.

2. Geef duidelijke grenzen aan

Een pestcultuur hangt vaak samen met de normen, de waarden en de grenzen die een organisatie hanteert en communiceert. Maak duidelijk dat je pestgedrag niet accepteert. Geef als leidinggevende het voorbeeld. Zet dit kracht bij door gevolgen te koppelen aan dergelijk gedrag. Bespreek pestgedrag op regelmatige basis, bijvoorbeeld in teambesprekingen.

3. Werk aan een positieve teamgeest

De pester aanpakken is zelden de oplossing. Sterker nog, je versterkt het pestende systeem door de pester onder druk te zetten. Bij pestgedrag is het team vaak een deel van het probleem. Slachtoffers van pesten vertellen bijna altijd dat ze last hadden van toekijkende collega’s. Daarom is het belangrijk om te werken aan een positieve teamgeest, waarin iedereen samenwerkt aan hetzelfde doel. Acceptatie van elkaar en van de verschillen tussen medewerkers is een voorwaarde. Dan krijgt pestgedrag geen kans.

4. Neem signalen serieus en speel kort op de bal

Dat betekent dat je alert moet zijn voor de eerste signalen van grensoverschrijdend gedrag (prikkelbaar, gebrek aan motivatie, angstig, onzekerheid …). Praat erover met je werknemers. Hoe voelt de werknemer zich op het werk? Dit wil daarom niet zeggen dat jij je ook zo zou voelen in dezelfde situatie, maar het daarom negeren of minimaliseren lost niets op, integendeel. Mensen voelen zich niet gehoord en zijn ontgoocheld. Hoe sneller iets opgemerkt wordt, hoe makkelijker het is om tot een oplossing te komen.

5. Zorg voor een vertrouwd aanspreekpunt waar medewerkers terecht kunnen

Hebben medewerkers nood aan een hulplijn? Ondersteun hen dan of verwijs hen door naar de interne of externe vertrouwenspersoon. Ze moeten weten bij wie ze terecht kunnen wanneer ze zich minder goed voelen.

6. Ga niet te snel op zoek naar schuldigen

Het is zeer verleidelijk om de schuld bij één iemand te leggen of je eigen oordeel te volgen. Toch is het cruciaal om zonder vooroordelen naar de verschillende partijen te luisteren. Vaak zal je zien dat het geen zwart-witverhaal is.

7. Sta ook stil bij de mogelijke impact van sociale media

Als werkgever heb je weinig invloed op sociale media en het gebruik ervan buiten de werkvloer. Toch heeft het soms ook gevolgen op de werkvloer waardoor je het als werkgever wel bespreekbaar kan maken. Het kan al helpen als je een algemeen signaal stelt dat pesten, roddelen … op sociale media niet kan. Soms kan dit al voldoende zijn voor sommigen om ermee op te houden. Hoe omgaan met sociale media kan je opnemen in een beleid rond grensoverschrijdend gedrag.

8. Train leidinggevenden en medewerkers

Pesten bestrijden staat of valt met een kordate aanpak door de leidinggevenden. Een training kan daarbij helpen. Daarin leren ze niet alleen hoe ze pestgedrag herkennen, maar ook hoe ze ermee moeten omgaan. Maar ook medewerkers hebben baat bij een training, bijvoorbeeld conflicthantering. Daarin leren ze hun grenzen aangeven en de regie te voeren over hun welzijn.

9. Aandacht in het arbeidsreglement

In het arbeidsreglement moet de procedure staan om pesterijen te melden, met daarbij de gegevens van de preventieadviseur of vertrouwenspersoon. Informeer alle werknemers over de procedure en herhaal regelmatig dat het belangrijk is om pestgedrag te melden.

Bekijk alle nieuwsberichten