Wanneer op hoogte moet worden gewerkt en het gebruik van een steiger of hoogwerker niet mogelijks is, kan onder strikte voorwaarden worden gewerkt vanuit een werkbak die in de haak van een hijskraan hangt of aan het hefmechanisme van bijvoorbeeld een verrijker is bevestigd. De belangrijkste risico’s bij het gebruik van manbakken zijn valgevaar, geklemd raken van personen en het omvallen van het hijs- of hefwerktuig.

De wetgeving

Het koninklijk besluit van 4 mei 1999 (Codex boek VI, titel 4) betreffende het gebruik van arbeidsmiddelen bestemd voor het hijsen of heffen van lasten stelt dat het hijsen van personen slechts in uitzonderlijke situaties toegelaten is.

Verder vinden we specifieke wetgeving rond werkbakken en werkplatformen opgehangen aan een kraan in art. IV.4-21. en in het ARAB artikel 453.1

De richtlijnen

Er mag enkel gewerkt worden vanuit een personenbak die opgehangen is aan een kraan als het gaat om (ARAB art 453.1):
• werken van korte duur
• als de plaats en het gebruik van stellingen niet mogelijk is
• of op moeilijk bereikbare plaatsen (vb putten)

De combinatie personenbak/hefwerktuig moet als geheel door een E.D.T.C. gekeurd worden. Het gaat dus niet om de personenbak en het hefwerktuig apart (art 26) .

Voor de kraanbestuurder

Tussen de kraanbestuurder en de personen in de werkbak moet steeds rechtstreeks visueel contact en een goede communicatie (bijvoorbeeld met behulp van walkie-talkie) mogelijk zijn (art 453.13).

De kraanbestuurder moet de werkbak altijd voorzichtig en met geringe snelheid verplaatsen. De hijssnelheid mag niet meer dan 20 m/min bedragen (art 453.11).

Zolang er een werkbak in de hijskraan hangt mag de kraanbestuurder de bedieningsplaats van de kraan niet verlaten. Hij mag tegelijkertijd geen andere hijswerkzaamheden met de kraan verrichten.

De hijskraan heeft een rem die de manbak tot stilstand brengt bij het wegvallen van de drijfkracht of zodra met het bedieningsorgaan loslaat (art. 453.7)

Er moeten doeltreffende maatregelen genomen zijn om slingerende en draaiende bewegingen van de manbak te voorkomen (art. 453.6) of het gevaarlijk overhellen of kantelen van de werkbak (art. 453.10)

De manbak

In de werkbak mogen zich niet meer dan 2 personen tegelijk bevinden (art 453.12).

Wanneer personen in een personenbak vervoerd worden, mag de totale belasting van het hefwerktuig niet groter zijn dan de helft van de maximale belasting voor het heffen of hijsen van lasten. Voor de bepaling van de nuttige last in de werkbak wordt rekening gehouden met een gewicht van 80 kg per persoon en van minstens 40 kg uitrusting en materiaal per persoon (art. 26).

Er mogen alleen werkbakken worden gebruikt in goede staat, die speciaal zijn bestemd en ingericht om hangende in een hijskraan personen te verplaatsen en te voorzien van een veilige standplaats.

De manbak is minimaal 1 m diep, voorzien van rugleuning, een voetsteun en handvatten (art. 753.4 + 453.5)

De werkbak mag enkel aan een haak van een heftoestel bevestigd worden indien deze haak voorzien is van een veiligheidspal met zekere mechanische vastzetting: vastschroeven of inklikken (art. 453.4). Hijsbanden mogen niet gebruikt worden, het moet een 4-sprongketting zijn.

Waar moeten medewerkers zich vasthaken aan de kraanhaak of aan de manbak?

Het bevestigingspunt van het harnas moet een ander bevestigingspunt zijn dan de haak van het hijstoestel. De personen die zich in de werkbak bevinden moeten een veiligheidsgordel dragen (met een korte lanyard) en bevestigd worden aan de stevig bevestigingspunten in de personenbak. Het Harnas mag vastgehecht worden aan het kabelblok waaraan de haak bevestigd is, maar het bevestigingspunt moet onafhankelijk van de hefhaak zijn. (ARAB art 453.15).

Hoe moeten we medewerkers evacueren uit een manbak?

Zorg ervoor dat er een hoogwerker ter beschikking staat. En natuurlijk moeten de personen een harnas met dubbele haak dragen om in alle veiligheid te kunnen overstappen. Een andere optie is een “fast escape device” Medewerkers moeten evenwel getraind worden om dit te gebruiken.

Tot welke windsnelheden mag een manbak gebruikt worden?

Werkbakken mogen niet worden gebruikt bij een windsnelheid van meer dan 17 m/s of 60 km/u (windkracht 7 Beaufort) en in ieder geval niet boven de windsnelheid die als maximaal toelaatbaar voor de kraan in bedrijf geldt (Art. 453.14).

Bekijk alle nieuwsberichten