Lasrook en kankerverwekkende stoffen: wat verandert er?
Wie in zijn werk met lasrook in aanraking komt, loopt het risico om gevaarlijke stoffen in te ademen. Op korte
termijn kan dat leiden tot irritatie van de luchtwegen, metaaldampkoorts en astmatische bronchitis. Ook heesheid, keelpijn en geïrriteerde ogen komen voor. Bij het lassen van roestvast staal (rvs of inox) kan bovendien chroom-6 vrijkomen, een stof die kanker kan veroorzaken.
Op lange termijn kan blootstelling aan lasrook de kans op longkanker verhogen. Daarnaast is bij vrouwen die zelf rvs lassen of de partner zijn van een rvs-lasser een verhoogd risico op een miskraam vastgesteld. Het is dus belangrijk om het contact met lasrook zoveel mogelijk te beperken.
Nieuwe Europese regels voor kankerverwekkende stoffen
Met Richtlijn (EU) 2026/2450 versterkt de Europese Unie de bescherming van werknemers tegen stoffen die kankerverwekkend, mutageen (schadelijk voor het erfelijk materiaal) of reprotoxisch (schadelijk voor de voortplanting) zijn. Samen worden die CMR-agentia genoemd. De richtlijn voegt nieuwe bindende grenswaarden en strengere veiligheidsregels toe aan de bestaande Europese regelgeving.
Wat verandert er concreet?
Er komen nieuwe bindende grenswaarden voor kobalt en anorganische kobaltverbindingen, voor isopreen en voor 1,4-dioxaan. De bestaande grenswaarden voor kwik en voor mengsels van polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK’s) worden herzien en verder verlaagd. Ook de biologische grenswaarden zijn geactualiseerd. Dat zijn de maximale hoeveelheden van bepaalde stoffen die in het lichaam van werknemers mogen worden teruggevonden, bijvoorbeeld via een urine- of bloedonderzoek tijdens het medisch onderzoek bij de arbeidsarts.
Voor lassers is vooral dit belangrijk: werkzaamheden waarbij lasrook vrijkomt, worden voortaan officieel erkend als een procedé waarbij werknemers blootgesteld worden aan kankerverwekkende stoffen. Werkgevers zijn daardoor verplicht om de blootstelling in de eerste plaats bij de bron aan te pakken.
Strengere eisen voor persoonlijke beschermingsmiddelen
De richtlijn legt ook meer nadruk op persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM). Kan de blootstelling niet aan de bron of met collectieve maatregelen zoals afzuiging worden voorkomen, of blijft ze boven de grenswaarden, dan gelden strengere eisen voor de keuze, het onderhoud en het correcte gebruik van ademhalingsbescherming en beschermende kleding. Werknemers die zulke beschermingsmiddelen moeten dragen, krijgen bovendien recht op regelmatige pauzes in een zone waar geen besmettingsrisico bestaat.
Brandweer en hulpdiensten
Brandweerlieden en andere medewerkers van hulpdiensten kunnen tijdens hun werk in contact komen met allerlei gevaarlijke stoffen. Werkgevers moeten voor hen bijkomende beschermingsmaatregelen nemen.
Opleiding
Werknemers die blootgesteld worden of kunnen worden aan CMR-agentia, moeten een passende opleiding krijgen. Dat geldt ook voor wie werkt met gevaarlijke geneesmiddelen: farmaceutische stoffen die schadelijk kunnen zijn voor medewerkers in de gezondheidszorg als ze niet correct worden behandeld of gebruikt.
Reactie van de rapporteur
Rapporteur Liesbet Sommen (EVP, BE): “Elk jaar krijgen ongeveer 120.000 werknemers in de EU de diagnose beroepskanker die verband houdt met blootstelling aan carcinogene agentia op het werk. Dit is een te voorkomen tragedie die we niet kunnen accepteren. Door strengere blootstellingslimieten in te voeren, zullen deze nieuwe regels de gezondheid van werknemers beter beschermen, risico’s op de werkplek verminderen en fatsoenlijke arbeidsomstandigheden in de hele Europese Unie versterken, terwijl bedrijven de nodige rechtszekerheid en tijd krijgen om aan de nieuwe normen te voldoen.”
Wanneer gaan de nieuwe regels in?
Na de inwerkingtreding van de richtlijn krijgen de lidstaten twee jaar de tijd om ze om te zetten in nationale wetgeving. Voor sommige grenswaarden gelden langere overgangsperiodes.
Waarom deze regels?
Kanker is de belangrijkste oorzaak van werkgerelateerde sterfte in de EU. Elk jaar sterven naar schatting zo’n 80.000 mensen door blootstelling aan kankerverwekkende stoffen op het werk.
Dit is de zesde herziening van de Europese richtlijn over carcinogene, mutagene en reprotoxische agentia. Ze moet werknemers beter beschermen tegen beroepsziekten en de gezondheidsrisico’s op het werk verminderen. De herziening komt er op vraag van het Europees Parlement en de Raad en maakt deel uit van het strategisch EU-kader voor gezondheid en veiligheid op het werk 2021-2027. Volgens de Europese Commissie zal ze de komende 40 jaar ongeveer 1.700 gevallen van longkanker en 19.000 andere ziektes voorkomen.
Wil u weten waar je staat ? 4 safe neemt je bij de hand
Kreeg je het bij alle bovenstaande informatie al een beetje warm? Dat is iets wat wij wekelijks zien in KMO’s: er komt heel veel op zaakvoerders af. Maak in die complexiteit maar eens de meest efficiënte en betaalbare keuzes voor je KMO… 4 safe helpt u hierbij. Bij ons bezoek aan uw bedrijf stellen wij u een korte reeks vragen die verwerkt worden in de 4 safe quickscan. Resultaat is een bondig overzicht waar uw bedrijf staat op veiligheid. Daarbij krijgt u vrijblijvend enkele aanbevelingen waar de veiligheid, gezondheid en welzijn verbeterd kunnen worden in uw bedrijf.
Neem vandaag nog contact op met 4 safe voor praktische antwoorden op uw vragen rond de veiligheid en welzijn van uw medewerkers.
Meer informatie:
Verplichte opleidingen blootstelling chemische stoffen
Bewerkte bronnen:
